مقدمه

دنیای واقعی، دنیای تقابل روح و جسم آدم ها با یک دیگر است.

اما مشکلات جامعه باعث شده ادم ها از هم فاصله گرفته و ارتباط در دنیای واقعی به حداقل خود برسد و ادم ها به دورترین حد رابطه خود با خانواده و دوستان برسند.با کم رنگ تر شدن دنیای واقعی ،دنیای مجازی نقش پر رنگتری در میان ادم ها پیدا کرده است که با کمترین هزینه و زمان به هم دسترسی پیدا میکنند.دنیای مجازی فقط دنیای ارتباط روحی ادم ها با یکدیگر است .

مزایا و معایب زیادی در پس این دنیا وجود دارد و این ادم ها هستند که می توانند به این دنیا شکل مثبت یا منفی بدهند .دنیای مجازی ساخته دست بشر است و هدف دهی به ان به خود افراد بستگی دارد .

علت اصلی روی اوردن افراد به این دنیا ،در هر فرد متفاوت می باشد ولی علت اصلی تر ان نیازهای عاطفی ،توجه و در کنار هم بودن است که با کم شدن رابطه افراد در دنیای واقعی ،ارضای این نیاز ها به دنیای مجازی راه پیدا کرده است .همانگونه که ارتباط در دنیای واقعی می تواند باعث شکست عاطفی افراد گردد،دنیای مجازی نیز شامل اینگونه رفتارها می باشد.

ن

قش خانواده ها در شکل گیری نوع ارتباط در دنیای مجازی هم چون دنیای واقعی پر رنگ می باشد  ما از شکست عاطفی سخن گفتیم و این که این نوع شکست در دنیای مجازی بسیار بیشتر می باشد زیرا فن بیان و حالت رفتاری انسان ها باعث می شود انتقال احساسات شکل درست تری داشته باشد حال انکه دنیای مجازی خلاصه شده در متن یا صوت که نمیتواند به ارتباط شکل درست ترو کامل تری ببخشد در زمان گذشته گفته می شد مدرسه خانه دوم ادمی می باشد در صورتی که شکل این ارتباط در جامعه امروزی به صورتدنیای مجازی ــــ* خانواده ــــــ مدرسه ــــــ و…..در امده استدنیای مجازی خلاف همه خوبی هایش نقاط منفی بسیاری نیز دارد که این خوبی هایش نقاط منفی بسیاری نیز دارد که این مشکلات در اثر استفاده نادرست ادم ها از این امکانات هست. 

 

سودجویانی که با رفتار بیمارگونه خود اقدام به پخش حریم خصوصی افراد در دنیای مجازی می کنند بدترین شکل این مشکلات هستند.اعتیاد به این دنیا نیز دومین اشکال بزرگ فضای مجازی می باشد که باعث میگردد ادمی از دنیای واقعی خود دور گشته و به جای پیشرفت ،قدم به عقب بگذارد .مدیریت صحیح افراد می تواند ،فضای مجازی را به یک محیط امن برای ایجاد ارتباط صحیح تبدیل کند .استفاده درست از این دنیا می تواند مکمل خوبی برای پیشرفت جامعه بشری و تکامل و رشد زندگی فردی افراد تبدیل میگردد

 

 به امید روزی که:خدا +من + دنیای واقعی + دنیای مجازی = بی نهایت 

گردآورده:آیدا اشکوه

اغلب کاربران اینترنت افرادی هستند که در فضای واقعی، از ادب و متانت لازم برخوردار می باشند. نگرش نادرست برخی از این افراد به فضای نت، موجب می­شود تا در این فضا به تدریج اخلاق و نزاکت اسلامی را کنار بگذارند، و رفتاری غیر از رفتار واقعی خود به نمایش بگذارند.هر چند که فضای اینترنت فضایی مجازی است، امّا بپذیریم که پشت هر مانیتوری یک انسان واقعی نشسته، نه یک موجود مجازی و غیر واقعی!

مخاطب ما انسانی است که روح دارد، از احساسات انسانی برخوردارد است و برای شخصیت خود ارزش قائل است.وقتی فضای مجازی اینترنت را با فضای واقعی یکسان دیدیم، و زمانی که متوجّه شدیم مخاطب ما هم یک انسان است، در آن صورت کاملاً متوجّه می­ شویم، که زشتی دروغ و بی نزاکتی و بد اخلاقی تنها مخصوص دنیای واقعی نیست و متوجه می شویم که چنین کارهایی  حتی در فضای به ظاهر مجازی اینترنت هم قبیح و بلکه حرام است. 

البته بعضی از افرادی که اصول اخلاقی را دستاویزی برای جلب توجّه دیگران می دانند، در واقع ارزش اصول اخلاقی را در کسب محبوبیت خلاصه می­ کنند، و تنها زمانی حاضر به رعایت چنین اصولی می­شوند که برای مخاطب قابل شناسایی باشند. این افراد به خاطر انگیزه ی نادرستی که در پذیرش اصول اخلاقی دارند، در دام نفاق و دوگانگی گرفتار می شوند و در خلوت و جلوت، دو نوع رفتار متفاوت ارائه می دهند.   

کاملاً طبیعی است که وقتی چنین افرادی پای اینترنت می نشینند، حاضر به ارائه ی  اصول اخلاقی نیستند و گفتار و نوشتار کاملا متفاوتی ارائه می دهند.میل قلبی و پنهان به گناه، و نیز علاقه ی درونی به شکستن چارچوبه های اخلاقی، از جمله اموری هستند که کاربران اینترنت را دچار مشکل می کند. برخی از کاربران محترم علی رغم عمل به اصول اخلاقی، در رابطه با رعایت آن ها به باور قلبی دست پیدا نکرده اند. چنین افرادی در ناحیه ی افکار خود آرزوی خروج از این چارچوبه ها را در سر می پرورانند، و با ورود به فضای اینترنت، به تدریج به خیالات خود جامه ی عمل می پوشاند. 

  آن ها سعی می کند با حرص و ولع، تمام آن چه را که در دنیای واقعی از آن دور بوده اند، در دنیای به ظاهر مجازی اینترنت محقّق کند و با شکستن اصول اخلاقی به خیالات نادرست خود پاسخ  مثبت گویند.ورود به عرصه ی خطرناک سایت های مستهجن هم از جمله خطرهایی است که کاربران اینترنت را تهدید می کند و موجب بروز رفتار دوگانه در آن ها خواهد شد. وقتی کاربری وارد فضای غیر اخلاقی و جنسی شد، در آن صورت از چارچوبه های انسانیت خارج می شود و خود را سرگردان در بیابان های غرایز حیوانی می بیند. فضای حیوانی، محیط بی مسئولیتی و خودخواهی است. 

در این فضا نمی توان خبری از اخلاق و معنویت گرفت و باورهای انسانی معنایی برای خود پیدا نمی کنند. وقتی کاربر اینترنت ـ خواسته با ناخواسته ـ وارد چنین فضایی شود، به سرعت از اخلاق و ادب فاصله می گیرد و به هیچ وجه نمی تواند در فضای اینترنت، رفتار اخلاقی و انسانی از خود به نمایش بگذارد.  دقّت در نوع گفتار با کاربران غیر هم جنس هم از مواردی است که سهم زیادی در رعایت اخلاق اینترنتی به خود اختصاص داده است.

 شوخی و مزاح با نامحرم، درد دل کردن با وی و نیز گفتگوی بی مورد با آن ها، موجب می شود تا کاربر گرامی به تدریج از اخلاق اسلامی فاصله گیرد و در دام های شیطانی گرفتار شود. کاربری که در فضای واقعی از نگاه کردن به نامحرم هم ابا دارد، با ورود به فضای نت، با این تصور که کسی او را نمی بیند و نمی شناسد، با نامحرم به شوخی و مزاح می پردازد، و به تدریج پرده های حیای خود را دریده می بیند. در این صورت کار به جایی می رسد که در فضای واقعی هم از انجام چنین کارهای ابا ندارد!   یکی دیگر از خطرهایی که افراد متدین را تهدید می کند، مشاوره با جنس مخالف است. 

کابری که در سایت یا یک شبکه ی اجتماعی به خوش نامی معروف شده، مورد توجه دیگران قرار می گیرد و ممکن است افرادی بخواهند مشکلات و ناگفته های زندگی خود را با او در میان بگذارند. توصیه ی ما به چنین کاربرهایی این است که زیر بار چنین مشاوره هایی نروند و با نهایت تواضع و فروتنی، شخص مراجعه کننده را به افراد خبره و مطلع ارجاع  دهند. در خصوص افراد مطلع هم توصیه می کنیم که اگر کاربری از جنس مخالف تقاضای مشاوره داشت، ضمن رعایت اصل امانت داری مراقب باشند به گونه ای رفتار نکنند تا طرف مقابل را در دام جاذبه ی عاطفی خود قرار دهند. سؤالات بی مورد در عرصه ی مشاوره، ابراز احساسات در مورد مشکلات او از خطرهایی است که تهدیدی جدی برای مشاوره به شمار می رود.  گاهی اوقات شندیده می شود مشاور از روی دل سوزی زودتر از شخص  مراجعه کننده پی گیر مشکلات وی می شود و از او سؤال می کند که آیا مشکلش حل شده یا این که همچنان باقی  است.

 ممکن است چنین  کاری را به ظاهر  ساده و بلکه کاری اخلاقی تلقی کنید، اما حقیقت این است که این کار در برخی موارد موجب بروز مشکلات خاصی  خواهد بود. مثلا ممکن است شخص مراجعه کننده که از نیت پاک مشاور آگاهی ندارد، دچار سوء تفاهم شود و گمان کند که مشاور نیت سوءی دارد. مشکل دیگری که در این کار به چشم می خورد، گرفتار شدن مراجعه کننده در دام توهّم عاطفی است. شخصی که دچار مشکلات خانوادگی و رفتاری شده و نیاز به پناه گاه دارد، به محضی  که احساس کرد فکر مشاور درگیر وی شده و جویای احوال او است ممکن است اسیر محبت های وی شود و با تصویر سازی های ذهنی خود، شیفته ی وی گردد.   

گردآورنده:فاطمه جوادی

پیشنهاد های اخلاقی

 

راهکارها و پیشنهادهای اخلاقی در استفاده صحیح از فضای مجازی

 

از آنجا که فنّاوری اطلاعات تحولات سیاسی اجتماعی وسیع و شگرفی را پدید آورده است، مشکلات اخلاقی جدید و منحصر به فردی در این حوزه ایجاد شده که نیازمند رسیدگی است. فنّاوری اطلاعات نه تنها در چگونگی افعال و اقدامات روزمره ما تأثیر می گذارد؛ بلکه تلقی ما از آنها را نیز تغییر داده است.

 

قوانین شبکه های اجتماعی (به تفکیک)

 

برخی از مفاهیمی که در حوزه فلسفه اخلاق و فلسفه سیاسی کاربردی خاص داشته اند با پیشرفت فنّاوری اطلاعات دچار چالش هایی شده اند که از آن جمله می توان به مفهوم مالکیت، مفهوم حریم خصوصی، مفهوم توزیع قدرت، آزادی های اساسی و مسئولیت اخلاقی اشاره نمود. در حال حاضر اینترنت و فناوری اطلاعات با سرعتی غیرقابل تصور در حال فتح تمامی زوایای زندگی بشر است. آمار استفاده از اینترنت در ایران و جهان رشد چشمگیری داشته و در آستانه همگانی شدن است و فناوری جدید قصد دارد جهان را به یک دهکده واحد تبدیل نماید و به سمتی سوق می دهد که عمیق ترین آثار را بر جامعه جهانی و زندگی بشر می گذارد و باورها و ارزش های جوامع را بهم نزدیک می سازد.

 

با توجه به افزایش استفاده جمعی و عمومی از ابزار شبکه جهانی و فناوری اطلاعات که هر روز بیشتر و فراگیرتر می‌شود به طوریکه در کشورمان تنها ظرف مدت چند سال یعنی از سال ۱۳۸۰ تا۱۳۸۷ تعداد کاربران شبکه جهانی از ۸/۱ به ۲/۱۱ میلیون نفر رسیده، مسلما این میزان گسترش با پیامدهای اخلاقی همراه خواهد بود بدلیل اینکه تفکرات و رویاهای افراد را تحریک نموده و امکان انتشار جهانی اندیشه ها را فراهم ساخته است.

 

با عنایت به این رشد روزافزون می بایست چاره ای اندیشید و راههایی جهت مقابله صحیح با این فناوری ارائه داد. در ذیل راهکارهایی ارائه می‌شود که در صورت اجرای آنها انتظار می رود از آسیب های ناشی از فضای سایبر جلوگیری نموده و یا اثر آسیب ها را کاهش داده و به یک پیشگیری اجتماعی موثرمنجر گردد. با توجه به استقبال وسیعی که جامعه ما خاصه قشر جوان از اینترنت و ارتباطات شبکه ای داشته است و تأثیرات عمیق و گسترده ای که فضای رایانه ای بر وجوه مختلف جامعه ما دارد، بجا و لازم است تا مسائل اخلاقی درباره فنّاوری اطلاعات مورد کنکاش قرار گیرد و دیدگاه اسلامی ما در باب موضوعات جدیدی که حول این محور پدید آمده است، روشن گردد.

 

۱- راهکارها

 

۱-۱ اصلاح نظام آموزشی و تربیتی کشور با مبنای اخلاق دینی

 

یکی از کارآمدترین راه ها برای مقابله با نکات منفی فناوری اطلاعات در فضای مجازی تربیت افراد براساس اخلاق اسلامی و دینی است که افراد از درون کنترل می شوند. یعنی التزام قلبی پیدا می‌کنند که به طرف کارها یا موارد ناشایست نروند. قرآن مجید یکی از اهداف اصلی بعثت پیامبر (ص) را تزکیه نفوس و تربیت انسان ها و پرورش اخلاق حسنه می داند، جایی که در سوره جمعه آیه ۲ می فرماید “هُوَ الَّذی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ وَ إِنْ کانُوا مِنْ قَبْلُ لَفی‏ ضَلالٍ مُبینٍ” (او کسی است که در میان جمعیت درس نخوانده رسولی از خود آن ها برانگیخت که آیات خود را برآن ها می خواند و آن ها را تزکیه می‌کند و به آنان کتاب و حکمت می آموزد هر چند پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند).

 

هم چنین در سوره بقره آیه ۱۵۱ خداوند تبارک و تعالی می فرماید: “کَما أَرْسَلْنا فیکُمْ رَسُولاً مِنْکُمْ یَتْلُوا عَلَیْکُمْ آیاتِنا وَ یُزَکِّیکُمْ وَ یُعَلِّمُکُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ وَ یُعَلِّمُکُمْ ما لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ” (همانگونه که رسولی از خودتان در میان شما فرستادیم تا آیات ما را بر شما بخواند و شما را پاک کند و کتاب و حکمت بیاموزد و آن چه را نمی دانستید به شما یاد بدهد). این آیات و تأکید های پی در پی قرآن مجید، دلیل روشنی بر اهمیت پرورش اخلاق و تزکیه نفوس است.

 

۱-۲هزینه بداخلاقی و ناهنجاری ها در جامعه بالا برود

 

منظور از این مورد این است که اولاً مسئولان و دست اندرکاران به گونه ای اینترنت در کشور را مدیریت کنند تا دسترسی به سایت ها و مطالب غیر اخلاقی به آسانی میسر نباشد و یا مستلزم صرف هزینه های بالا باشد یعنی کاربرانی که می خواهند به فضای غیر اخلاقی دست یابند مجبور باشند وقت زیادی تلف کنند، هزینه مالی بالایی بپردازند تا از سد فیلترینگ عبور نمایند یا در معرض نظارت اینترنتی باشند.

 

۱-۳ لزوم آموزش فرهنگ استفاده از اینترنت

 

اینترنت در جامعه ما هنوز به دلیل تأخیر فرهنگی و نبود سواد کافی اینترنتی میان کاربران، کارکردهای اصلی و مهم خود را به دست نیاورده است. در این میان، وظیفه نخبگان و آگاهان به اینترنت و دل سوزان فرهنگ اسلامی و انقلاب این است که به کمک نشریه ها یا تألیف و ترجمه کتاب های کارآمد و به روز در این راه، چگونگی استفاده درست از این فضا را آموزش دهند و کاربران را با سایت های سودمند و آموزنده و کارکردهای مثبت این پدیده ارتباطی آشنا سازند.

 

۱-۴ اقدامات مداخله جویانه والدین

 

مسلماً اولین محیطی که جهت پیشگیری از آسیبها جلب توجه می نماید محیط خانواده و به تبع آن والدین است. چنان چه بتوان در ابتدا توصیه ها و آموزشهای لازم را به والدین منتقل و آنها را با خطرات و در عین حال مزایا و محاسن فضای مجازی آشنا کرد، می توان امیدوار بود تا حدود زیادی اهداف این تدابیر به ثمر بنشیند. مثلا می توان به والدین آموزش داد درباره محتوایی که قرار است جوانان و نوجوانان مشاهده کنند تصمیم گیری بجا و مناسب داشته باشند. همچنین هنگامی که با محتوای نامناسبی روبرو می شوند چگونه واکنش نشان دهند تا عواقب آن کاهش یابد یا به حداقل برسد لذا همراهی والدین به هنگام استفاده فرزندان از اینترنت و در زمان تعیین شده ضروری است.

 

۱-۵ تدابیر کاربری صحیح

 

ایجاد حس مسئولیت پذیری بابت انتخاب گزینه های سالم به هنگام استفاده از اینترنت، به عبارتی کودکان یاد میگیرند در برابر مسائل مختلفی که ممکن است در فضای سایبر تجربه کنند گزینه های شایسته ای داشته باشند. به این ترتیب با مهارت های استفاده صحیح از اینترنت آشنا می شوند.

 

۱-۶ برخورد مناسب نسبت به گزارش های کاربران

 

منظور آن است که اگر هنگام دسترسی به محتوای ناشایست توسط کاربران جوان این آموزش داده شده باشد که این گونه مسائل را به والدین گزارش کنند و کمک بخواهند، والدین یا مربیان نباید در قبال این گزارش ها مجازاتی برای جوان یا نوجوان در نظر بگیرند زیرا واکنش نادرست، آثار معکوس و عواقب ناهنجاری به دنبال خواهد داشت. کاربران در خانواده یا فضای مدرسه باید بتوانند چنین مسائلی را در فضای آرام و بدون تنبیه و مجازات مطرح کنند.

 

۱-۷ تشویق و ترغیب

 

هنگامی که جوانان از جنبه های مثبت اینترنت استفاده می‌کنند مورد تحسین قرار گیرند تا در دفعات بعدی به این روند ترغیب شوند.

 

۱-۸ تقویت جنبه های روانشناسی اخلاق

 

با توجه به اینکه ارزش های اخلاقی یک مساله درونی و روانی است و به طور فطری برای انسان جاذبه دارد لذا برقراری ارتباط بین اخلاق و جنبه روانشناختی فضای مجازی یک امر ضروری است و این امر تحقق نمی یابد مگر اینکه چهار خصلت در کاربران این فضا وجود داشته باشد:

 

• حساسیت اخلاقی که نسبت به ارزش ها بی تفاوت نباشد و به ناهنجاری ها واکنش منفی نشان دهد.

 

• قدرت تشخیص یعنی چه عملی خوب و چه عملی بد است.

 

• اخلاق اندیش یعنی همیشه ارزش های اخلاقی در اولویت باشد.

 

• دارای سجایای اخلاقی که اهل عمل باشد و فقط در حد حرف نباشد.

 

۱-۹ وضع قوانین با ضمانت اجرایی بالا

 

در همه جوامع هستند افرادی که به هیچ وجه نمی خواهند در مقابل قانون و ارزش ها تمکین کنند و نه تنها خود بلکه دیگران را هم به منجلاب می کشانند و از اینکه برای خود شریکی پیدا کنند لذت می برند. در فضای مجازی هم از این مورد مستثنی نیست لذا نیاز به یک همکاری بین المللی دارد تا با وضع قوانین مورد قبول همگان از جرائم سایبری جلوگیری به عمل آید.

 

۲- پیشنهادات

 

لازم است درباره موضوع کتاب تحقیقات وسیعی انجام پذیرد و آمارهای مختلف بررسی گردد؛ از جمله رابطه تحصیلات و کاربران اینترنتی با مدیریت زمان و خیلی از موارد دیگر که می بایست تحت مطالعه و پژوهش قرار گیرد. اما در این جا مؤلف، نظرات کاربردی زیر را برای همه کسانی که به نوعی با این موضوع ارتباط دارند پیشنهاد می دهد:

 

پیشنهاد می‌شود برای مطالعات تکمیلی متغیرهای دیگری از قبیل منطقه جغرافیایی، جنسیت افراد، نوع تحصیلات و…. مورد مطالعه و پژوهش قرار گیرد.

 

پیشنهاد می‌شود برای هر کدام از سئوالات فرعی مطرح شده در مقدمه تحقیقات جداگانه صورت پذیرد.

 

پیشنهاد می‌شود از سالم سازی فضای اینترنت غفلت نکرده و در حد توان برای پالایش آن کوشش کنیم.

 

پیشنهاد می‌شود فقط جنبه های منفی این فضا را نبینیم بلکه نگاه مثبت به آن می تواند انگیزه بهره برداری بهتر را در ما زنده نگه دارد مثلا از طریق فضای مجازی می توانیم محتوای تولیدات خود به زبان فارسی را افزایش دهیم در حالی که کتاب های ما تیراژ پایینی دارند و رادیو و تلویزیون ما محدود به خودمان است.

 

پیشنهاد می‌شود انسان های معتقد و متخلق به اخلاق دینی تربیت کنیم؛ زیرا ملکه های اخلاقی نهادینه شده در وجود فرد او را از رفتارهای ضد اخلاقی در فضای واقعی و مجازی برحذر خواهد داشت. اگر فضای مجازی را مقید به حوزه دین کنیم در این صورت کاربران و ساکنان این دنیای مجازی متاثر از آموزه های دینی صبغه های اخلاقی خود را خواهند داشت که تجاوز به حریم دیگران و مشاهده صور قبیحه و ورود به کازینوها و قمارخانه های مجازی را برخود حرام می دانند. در این صورت بروز و ظهور ملکات اخلاقی که ثمره تقوا و پرهیزکاری است در فضای دینی مجازی قابل درک و مشاهده خواهد بود. برای یک متدین پذیرش اصول اخلاق و فناوری نه تنها سخت و دشوار نیست که آن را سازگار با طبع و عقاید خود می داند. لذا عمل و پایبندی به این اصول در فضای دینی مجازی از او یک متخلق به اخلاق فناوری می سازد و از آنجا که اخلاق با دو اصل امر به معروف و نهی از منکر رواج می یابد و رونق می گیرد در فضای دینی مجازی نیز این دو اصل می تواند احیاء شده و امر به معروف و نهی از منکرها با ابزار وب شبیه سازی و در دنیای مجازی شناور می‌شود.

 

پیشنهاد می‌شود ما در جهان دیجیتال و فضای مجازی باید تمرکز گرا باشیم و بدانیم که در اینترنت به دنبال چه چیزی هستیم و هر پنجره جدیدی را باز نکنیم.

 

پیشنهاد می‌شود ورود به فضای مجازی برای کودکان با محدودیت ساعت، همراهی والدین و خودداری از هرزگی باشد.

 

پیشنهاد می‌شود اخلاق را بر اساس آموزه های قرآن کریم نشر و گسترش دهیم چرا که سند راهگشای بشر به سمت سعادت تنها همین راه است.

 

پیشنهاد می‌شود دستگاههای فرهنگی، تبلیغات گسترده ای به منظور اطلاع‌رسانی در خصوص پیامدهای مثبت و منفی استفاده از فضای مجازی در حوزه های مختلف انجام دهند. مسلماً پیشگیری همیشه بهتر از درمان است.

 

پیشنهاد می‌شود در خصوص آثار منفی وابستگی به مباحث وتصاویر و فیلم های مستهجن در اینترنت به خانواده ها و والدین اطلاعات لازم از طریق رسانه های جمعی بویژه تلویزیون، رادیو، روزنامه ها و مجله ها داده شود. در صورت نیاز می توان برنامه های مستندی تهیه کرد ودر آن افراد تجارب منفی خود را برای عبرت آیندگان بیان نمایند.

 

پیشنهاد می‌شود میز گردهای تخصصی با حضور کارشناسان و متخصصان رشته های مذهبی، اخلاقی، جامعه شناسی، روان شناسی و ارتباطات برای بحث و تبادل نظر و بررسی ابعاد مختلف آن تشکیل گردد.

 

پیشنهاد می‌شود از طرف مسئولان مربوطه اعتیاد به اینترنت جدی گرفته شود زیرا جوانان و نوجوانان یک کشور سرمایه های ارزشمندی هستند که آینده یک کشور بدست آنها ساخته می‌شود وبه عزم و اراده آنها بستگی دارد، آشنایی این قشر عظیم با فناوری های روز دنیا از وظایف حتمی آموزش و پرورش و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است. بنابراین آشنایی درست و صحیح با مسائل فرهنگی اجتماعی آن می بایست در سر فصل دروس دوره های مختلف آموزشی قرار گیرد.

 

بحث پایانی

 

هرچند که فناوری های جدید فواید بیشماری دارد از جمله اطلاع‌رسانی های ساده، عدالت آموزشی، آسان سازی مبادلات اداری و تجاری، تبلیغات تسهیل یافته و ایجاد توسعه و رقابت، توسعه منابع انسانی، ایجاد مشاغل دیجیتالی، دولت اینترنتی و… و در دنیای ما که بسیاری از مناسبات تغییر یافته و می یابد وجود چنین وسیله ای بسیار ضروری و اجتناب ناپذیر است و به زودی هم با توسعه آن در بسیاری از ادارات و نهادها اشتغال از راه دور فراهم می‌شود، ولی نمی توان این حقیقت مسلم را نادیده گرفت که مضرات این رسانه بسیار ویرانگر است و قربانی زیادی در سرتاسر دنیا گرفته است و درجه این صدمه ها و لطمه ها به قدری است که قابل گذشت نمی باشد.

 

مشکلات در این رسانه معمولا در ابعادی فاجعه آمیز مطرح می‌گردد، اکنون وقتی بدانیم در حال حاضر فقط بالغ بر ده میلیون کودک از اینترنت استفاده می‌کنند و برخی از افراد مشهور برای راه اندازی سایت های غیراخلاقی سرمایه گذاری نموده و امروزه این کار به پول سازترین تجارت در وب تبدیل گشته است.

 

بنابراین در تدوین قوانین مرتبط با فضای سایبر توجه به ریزترین جزئیات و استانداردها از یک سو و ارزش های محلی و اخلاقی و مذهبی جامعه از سوی دیگر از ضروریات است. یعنی اصل حفظ منزلت انسانی و حرمت زندگی خصوصی افراد و پای بندی به اصول اخلاقی و رعایت حقوق دیگران از مباحث اساسی در فناوری اطلاعات و ارتباطات است.

 

برای رسیدن به پاسخ این سوال که بایسته ها و نبایسته های اخلاقی در فضای مجازی چیست؟ ابتدا باید سوالات فرعی را جواب داده تا در نهایت پاسخ سوال اصلی برای ما مشخص گردد. اینکه پرسیدیم فضای مجازی چیست؟ با توضیحاتی که داده شد آن را دنیایی در مقابل جهان واقعی دانستیم که کنترل آن به مراتب سخت تر از فضای واقعی می باشد. در مورد اهمیت فضای مجازی در بخش اول توضیحی داده شد که امروزه بدون این فناوری گردش امور تقریبا غیرممکن است و با مشکلات زیادی روبرو خواهد بود. در خصوص آسیبها هم خطرات و هشدارهای جدی که افراد بشر را تهدید می‌کند بحث هایی در پنج بخش قبلی صورت گرفت و در این بخش نیز راهکارهای استفاده صحیح از فضای مجازی را بیان نمودیم و آن چه تاکنون آشنایی با این فضا، برای خوانندگان ترسیم شد لازم است قاعده مثلث جرم را در این جا توضیح داده و عناصر آن را بیان کنیم.

 

قاعده مثلث جرم

 

گروهی از جرم شناسان معتقدند برای اینکه یک جرم محقق گردد براساس مبانی جرم شناختی باید سه عنصر با یکدیگر جمع شوند که عبارتند از: انگیزه (Motive)، فرصت (uopportunity) و ابزار (tools) حال چنانکه بتوان انگیزه های مجرمانه را خنثی کرد خود به خود جرمی ارتکاب نخواهد یافت. از این رو به دلیل اهمیت این سه عنصر از آن به‌عنوان قاعده مثلث جرم یاد می‌شود. گرچه بسیاری از افراد هستند که انگیزه های مجرمانه و منحرفانه در آنها بیدار می‌شود ولی برای عملی ساختن آن مترصد دستیابی به دو عنصر دیگر یعنی فرصت و ابزار مناسب هستند و چنانکه یکی از این عناصر فراهم نیاید امکان تحقق انگیزه وجود نخواهد داشت.

 

با وجود همه مباحثی که تاکنون درباره فضای مجازی و پیامدهای استفاده از آن بر اخلاق کاربران مطرح شد هنوز به درستی نمی توان تصویر روشنی در این خصوص مشاهده کرد.روانشناسان و متخصصان علوم رفتاری اغلب توجه خود را بر جنبه های منفی این فضا معطوف ساخته اند. فضایی که در آن امکان ایجاد روابط انسانی و اخلاقی میسر است و می تواند کانونی برای ایجاد اخلاق سازنده انسانی باشد

گردآورنده :زهرا مددی

 

 

اهداف و کارکردهای شبکه های اجتماعی:

۱. سازماندهی انواع گروه های اجتماعی مجازی

همان گونه که فلسفه وجودی شبکه های اجتماعی واقعی، تشکیل و پیوند گروه های اجتماعی بر محور مشترکات اعتقادی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است، بسیاری از شبکه های اجتماعی در اینترنت نیز با انگیزه سازماندهی کردن گروه های اجتماعی مجازی با تکیه بر اشتراکات مختلف شکل می گیرند. پیدا است که اعضای این اجتماعات مجازی با پیوندهایی که با یکدیگر دارند، در مجموع به دنبال تحصیل یک هدف مشترک در دنیای واقعی که غالباً هدفی سیاسی، اجتماعی یا فرهنگی است، هستند.

۲. توسعه مشارکت های اجتماعی

در شبکه های اجتماعی، همواره اعضای شبکه به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به شرکت در فعالیت های واقعی در زندگی اجتماعی تحریک و تشویق می شوند. تأثیرگذاری قابل توجه شبکه های اجتماعی بر میزان و کیفیت مشارکت های اجتماعی در جوامع مختلف به حدی بوده است که اخیراً تعداد قابل توجهی از شبکه های اجتماعی، دقیقاً با هدف توسعه مشارکت اجتماعی مردم در زمینه های خاص ایجاد شده اند.

۳. به اشتراک گذاشتن علاقه مندی ها توسط اعضا

یکی از رویکردهای اصلی شبکه های اجتماعی، به اشتراک گذاشتن علاقه مندی های کاربران شبکه با یکدیگر است. موضوعِ به اشتراک گذاشتن علاقه مندی ها در شبکه های اجتماعی، از چنان اهمیتی برخوردار است که می توان گفت بدون آن، شبکه اجتماعی معنا نخواهد داشت. هدف از این کار آن است که هر یک از کاربران بتواند دغدغه های خود را مطرح نموده و در جریان دل مشغولی های دیگران نیز قرار بگیرد. همچنین از طریق این ویژگیِ شبکه های اجتماعی کاربران می توانند به بسیاری از نرم افزارهایی که سایر کاربران به اشتراک گذاشته اند، به آسانی دسترسی داشته باشد.

۴. ایجاد محتوا توسط اعضا

بر خلاف سایر رسانه ها که مخاطبان، چندان تعاملی در تولید محتوا و انتخاب محتوای دلخواه خود ندارند، در وب سایت های شبکه های اجتماعی، کاربران می توانند تولید کننده، تأثیرگذار و دارای قدرت انتخاب و بهره برداری از تنوع بیشتری باشند. با توجه به این مطلب، پایگاه های شبکه های اجتماعی بیش از هر رسانه دیگری می توانند با پیشرفت فناوری و توسعه جوامع به برتری های سایر رسانه ها همچون تلویزیون که از قوه شنیداری و دیداری به خوبی بهره می برد، خاتمه دهند.

۵. تبلیغات هدفمند اینترنتی

شبکه های اجتماعی در اینترنت، یکی از منابع مهم برای کسب درآمد از راه تبلیغات به شمار می آیند؛ چرا که اعضای شبکه های اجتماعی در صفحات مربوط به خود درباره علایق خود صحبت می کنند و این به شرکت های تبلیغاتی اجازه می دهد که بر اساس همین علایق، برای آنها آگهی بفرستند. علاوه بر این، بسیاری از شرکت ها با ایجاد حساب کاربری و صفحات شخصی در شبکه های معروف، با سایر کاربران و مشتریان خود و نیز سایر شرکت ها ارتباط برقرار نموده و امور تجاری خود را پیش می برند.

مزایای شبکه های اجتماعی:

۱. انتشار سریع و آزادانه اخبار و اطلاعات، افزایش قدرت تحلیل و تقویت روحیه انتقادی

اخبار شبکه های اجتماعی بدون سانسور منتشر می شوند و این می تواند یک مزیت تلقی شود؛ هرچند امکان تکثیر اطلاعات مخدوش و نادرست نیز در این شبکه ها بیش از نسل قبلی رسانه ها است. البته امکان مقایسه و تحلیل اطلاعات برای مخاطبان وجود دارد و نباید بنا را بر اعتماد به هر آنچه در این شبکه ها تولید و بازنشر می شود، گذاشت. تحلیل اخبار متناقضی که در این نوع پایگاه ها منتشر می شود، قدرت نقد و نگاه عمیق تر به مسائل اجتماعی را فراهم می کند. این نوع پایگاه ها به مخاطبان خود فرصت می دهند تا از تبعیت کورکورانه فاصله گرفته و در درازمدت به خرد نقادانه روی آورند.

۲. امکان عبور از مرزهای جغرافیایی و آشنایی با افراد، جوامع و فرهنگ های مختلف

امروزه شبکه های اجتماعی، مهد تمدن ها و فرهنگ های مختلف بشری است. وجود زبان های مختلف در رسانه های اجتماعی، امکان حضور تمام افراد جامعه را فراهم می کند که می توانند فرهنگ حاکم بر جامعه خود را به معرض دید عموم بگذارند. اینکه یک جوان بتواند با امثال خود در کشورهای دیگر جهان ارتباط برقرار کند، باعث می شود تا این رسانه ها به مکانی تبدیل شوند که وی بتواند فرهنگ ها و آداب و رسوم کشور خود را به دیگران معرفی کند و به اشتراک بگذارد. همچنین در این شبکه ها ایده های جدید جهت گسترش جامعه، معرفی شده و مورد بحث قرار می گیرند. سازمان ها نیز می توانند فرهنگ و دیدگاه خود را در معرض دید تمام جوامع قرار دهند.

۳. شکل گیری و تقویت خرد جمعی

یکی از شاخصه های مهم شبکه های اجتماعی مجازی، پدیدار شدن خرد جمعی است. خرد جمعی به جریان سیال و پویای قوه تفکر و ذهن کاربران حاضر در چنین محیط هایی اطلاق می شود که به مثابه یک پردازشگر عظیم، اطلاعات را پردازش و پایش می کند. همانند دنیای ابر کامپیوترها که قدرت پردازشی آنها، از ترکیب چندین پردازشگر منفرد حاصل می شود، نیروی تفکر و ذهن کاربران شبکه اجتماعی، به مدد تعاملات اجتماعی اینترنتی و بهره گیری از ابزارهای اینترنتی با یکدیگر ترکیب و همراه می شوند و نیرویی عظیم با قدرت پردازشی بالا پدید می آورند. این مطلب به خوبی ضرب المثل بزرگمهر را که گفته است: «همه چیز را همگان دانند» در ذهن تداعی می کند.

۴. امکان بیان ایده ها به صورت آزادانه و آشنایی با ایده ها، افکار و سلیقه های دیگران

شبکه های اجتماعی، ارسال بازخورد از سوی مخاطب و همکاری و همگامی کاربران با همدیگر را تسهیل کرده و آنها را به مشارکت در بحث ها تشویق می کنند. این شبکه ها مرز و خط کشی بین رسانه و مخاطب را از بین برده اند. اغلب شبکه های اجتماعی برای مشارکت اعضا و دریافت بازخورد، باز هستند. آنها رأی دادن، کامنت گذاشتن و به اشتراک گذاری اطلاعات را تشویق می کنند. به ندرت مانعی برای تولید و دسترسی به محتوا در این وب سایت ها وجود دارد. رسانه های سنتی عمل انتشار را انجام می دادند و محتوا را برای مخاطب ارسال می کردند؛ ولی در رسانه های اجتماعی فضایی برای گفتگو و محاوره دوطرف وجود دارد و جریان ارتباطی از حالت یک سویه به دوسویه تغییر پیدا کرده است.

۵. کارکرد تبلیغی و محتوایی

حضور افراد در شبکه های اجتماعی، احتمال مشارکت ها و کنش های اجتماعی را در آنان افزایش می دهد. پس هر چه پیوند افراد و اعضا درشبکه ها، بیشتر و انبوه تر باشد، همراهی و تعاملات و نزدیکی دیدگاه ها و حرکت همسو و مشترک، محتمل تر خواهد شد. از این رو، استفاده از چنین فضایی برای معرفی و تبلیغ و همچنین هم راستایی مخاطبان در جهت اهداف رسانه ای خود، نقش بسیار و تأثیر بالایی دارد.

۶. ارتباط مجازی مستمر با دوستان و آشنایان

شبکه های اجتماعی در اینترنت، موجب گسترده تر شدن دامنه ارتباطات ما شده است. ما می توانیم آشنایانی را که مدت بسیاری است از آنها خبر نداریم یا از آن ها بسیار دور هستیم، در فضای مجازی پیدا کنیم و معاشرتمان را با آنان از سر بگیریم. دوستانی را که زمان درازی است ندیده ایم، بار دیگر می بینیم و در مجموعه ای گسترده تر، به دوستی مان ادامه می دهیم. می توانیم از کتاب ها، فیلم ها، سلایق و عقاید یکدیگر استفاده کنیم و آنها را با سایر دوستانمان به اشتراک بگذاریم؛ آن هم با چند کلیک. در حالی که این کارها، پیش تر بسیار وقت گیر بودند و نیاز به حوصله فراوانی داشتند و همه اینها در نهایت، به رشد فکری و تکامل دسته جمعی کاربران کمک می کند.

۷. تبلیغ و توسعه ارزش های انسانی و اخلاقی در عرصه جهانی

گرچه به علت غلبه ابعاد دیگر شبکه های اجتماعی، بعد ارزشی آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است، اما به جرأت می توان گفت که یکی از قابلیت های مهم شبکه های اجتماعی که تاکنون مورد غفلت واقع شده ، فراهم کردن فضایی بین المللی جهت تبلیغ و اشاعه ارزش های دینی، اعتقادی، انسانی و اخلاقی است. بسیاری از کاربران شبکه های اجتماعی افرادی هستند که در صورت تبلیغ صحیح ارزش های اخلاقی و انسانی، از آن استقبال کرده و تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.

۸. یکپارچه سازی بسیاری از امکانات اینترنتی و وبی

مزیت اصلی شبکه های اجتماعی، یکپارچه سازی امکانات پایگاه های مختلف است. امکاناتی از قبیل ایجاد صفحات و پروفایل های شخصی، ساخت وبلاگ ها، جستجوی اینترنتی، اطلاع از اخبار و رویدادها و شرکت در فضاهای گفتگو (چت روم ها و فروم ها) و فضا برای آپلود فایل ها که تا پیش از این کاربران برای استفاده از هر کدام از آنها باید عضو سایتی می شدند، اکنون از طریق تنها یک عضویت ساده، امکان پذیر است. وب سایت های شبکه اجتماعی، محل ارائه خدمات جدید در قالب های مختلف هستند. این وب سایت ها به راحتی با پایگاه های اینترنتی بزرگ دنیا مانند: گوگل، یاهو و حتی پایگاه های تخصصی، لینک داخلی برقرار می کنند و از امکانات آنها در وب سایت خود استفاده می کند.

۹. توسعه مشارکت های مفید اجتماعی

ایجاد انسجام اجتماعی در بین مردم و تسریع در سازماندهی فعالیت های مفید سیاسی و اجتماعی، از آثار مثبت شبکه های اجتماعی است.

۱۰. افزایش سرعت در فرایند آموزش و ایجاد ارتباط شبانه روزی بین استاد و شاگرد

بی شک، شبکه های اجتماعی اینترنتی نقش بسیار موثری در توسعه آموزش های تخصصی و عمومی دارند. گرچه به علت عدم امکان نظارت علمی، بسیاری از محتواهای اینترنتی هنوز به مرتبه قابل قبولی از اعتبار علمی نرسیده اند، اما در عین حال شبکه های اجتماعی یکی از عرصه های اینترنتی هستند که کاربران بی شمار آنها به صورت خودجوش اقدام به آموزش و انتقال دانسته های تخصصی و عمومی خویش به دیگران می کنند. علاوه بر این، شبکه های اجتماعی علمی و آموزشی نیز به صورت تخصصی و با هدف آموزش از راه دور یا همان آموزش مجازی، مشغول فعالیت هستند.

با استفاده از شبکه های اجتماعی آموزشیِ مجازی، دانش آموزان و دانشجویان می توانند دامنه فرآیند یادگیری خود را در هر لحظه که نیازمند سؤال و برقراری رابطه با استاد یا سایر دانشجویان هم رشته ای باشند، به خارج از محدوده های کلاس گسترش دهند.

۱۱. افزایش اعتماد، صمیمیت و صداقت در فضای سایبر

مردم در گذشته استفاده از فضای تعاملی مانند چت را تجربه کرده اند؛ اما در این فضا، کاربران کمتر شخصیت و هویت خود را به درستی اعلام می کنند و از نام ها و شخصیت های مستعار استفاده می کنند؛ زیرا به این فضا اعتماد لازم را برای بازگو کردن حقیقت ندارند. با شکل گیری وب سایت های شبکه اجتماعی مانند: مای اسپیس، اورکات، فیس بوک، توییتر و... مردم صداقت را جهت پیداکردن دوستان قدیمی، لذت استفاده از علم و... به همراه اعتماد واقعی به دست آوردند. به گفته بیشتر کارشناسان تا قبل از به وجود آمدن شبکه های اجتماعی، موضوع اعتماد و صمیمیت فضای سایبر در سراسر دنیا لمس نشده بود؛ ولی زمانی که شبکه هایی مانند اورکات و فیس بوک پا به عرصه اینترنت گذاشتند، مردم با اعتماد به این پایگاه ها باعث گسترش صمیمیت در بین یکدیگر شدند.

پیامدهای منفی شبکه های اجتماعی:

۱. شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذب

به علت عدم امکان شناسایی هویت واقعی اعضا و نیز عدم امکان کنترل محتوای تولید شده توسط کاربران شبکه های اجتماعی، یکی از مهم ترین پیامدهای منفی این شبکه ها، شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذبی خواهد بود که توسط برخی از اعضای این شبکه ها و با اهداف خاص و غالباً سیاسی منتشر می شود.

۲. تبلیغات ضد دینی و القای شبهات

در شبکه های اجتماعی اینترنتی نیز مانند سایر رسانه ها، افراد و گروه های مغرض با اهداف از پیش تعیین شده و با شیوه های مخصوص، اقدام به تبلیغات ضد دینی و حمله به اعتقادات مذهبی می نمایند. گاه پس از تحقیق و ریشه یابی درمی یابیم که هدف اصلی گردانندگان برخی از این شبکه ها، دین زدایی و حمله به مقدسات بوده است.

۳. نقض حریم خصوصی افراد

معمولاً شبکه های اجتماعی ابزارها و امکاناتی را در اختیار کاربران خود قرار می دهند تا آنها بتوانند تصاویر و ویدئوهای خویش را در صفحه شخصی خود قرار دهند. همین طور، کاربران می توانند اطلاعات شخصی خود را نیز در این شبکه ها قرار دهند.

در اغلب شبکه های اجتماعی، برای حفظ حریم خصوصی افراد راه کارهایی ارائه شده است؛ برای مثال، دسترسی به تصاویر و اطلاعات را با توجه به درخواست کاربر محدود می نمایند و یا اجازه مشاهده پروفایل کاربر را به هر کسی نمی دهند؛ ولی این راه ها کافی نیستند. مشکلاتی از قبیل ساخت پروفایل های تقلبی در شبکه های اجتماعی و عدم امکان کنترل آنها به دلیل حجم بالای این هرزنامه ها، باعث می شود که افرادی با پروفایل های تقلبی به شبکه های اجتماعی وارد شوند و با ورود به حریم های خصوصی افراد مورد نظر، تصاویر و اطلاعات آنها را به سرقت برده و شروع به پخش تصاویر در اینترنت کنند.

۴. انزوا و دور ماندن از محیط های واقعی اجتماع

جامعه مجازی، هیچ وقت جایگزین جامعه واقعی نخواهد گردید؛ بلکه به عنوان تسهیل کننده تجارب اجتماعی عمل خواهد کرد. تسهیلات ارتباطی به ما امکان می دهد تا در سطح جهانی و از راه دور به شیوه ای جدید با اجتماعاتی که منافع مشترکی داریم، بپیوندیم. در نتیجه، با پیوستن به این «اجتماعات از راه دور» قادر خواهیم بود تا در دنیای واقعی نیز روابط اجتماعی بهتری با همسایگان، همکاران و سایر شهروندان جامعه واقعی برقرار سازیم.

۵. تأثیرات منفی رفتاری

هر شبکه اجتماعی فرهنگ ارتباطاتی خاص خود را دارد، یعنی منش و گفتار مخصوص و منحصر به فردی را برای خود برگزیده است. البته می توان شبکه هایی را یافت که فرهنگ ارتباطاتی تقلیدی برای خود برگزیده اند. فرد با عضویت در هر شبکه اجتماعی درگیر نوع خاصی از فرهنگ ارتباطاتی می شود که شامل: برخورد، تکیه کلام، اصطلاحات مخصوص، رفتار، تیپ شخصیتی و ظاهری و... است. بدون تردید، میزان تأثیرپذیری فرد از این محیط، صفر مطلق نخواهد بود. پس هر شبکه اجتماعی، هویت مطلوب خود را ترویج می کند.

مثلاً در سایت هایی مثل فیس بوک و فرندفید و توییتر، کاربر در کنار اینکه عضو جامعه بزرگ پایگاه مورد نظر است، در گروه و شبکه های اجتماعی کوچک تری نیز عضو می شود. هر کدام از این گروه ها وابستگی خاص خود را دارند و به تبع، فرهنگ ارتباطاتی مخصوص. پس فرد در تأثیرپذیری از فرهنگ ارتباطاتی این گروه ها بر خود لازم می بیند که هویت ارتباطاتی خود، یعنی سبک و هویت کنش های کلی خویش در ارتباط با دیگران را تغییر دهد؛ هر چند این تغییر هویت موقت و محدود به زمان و مکان خاصی باشد؛ ولی بدون تردید در هویت واقعی فرد بی تأثیر نخواهد بود و به طور کلی، همه اجزای یک شبکه اجتماعی که فرد با آن در تعامل است، در ضمیر ناخود آگاه فرد تاثیر می گذارد. هویت ارتباطاتی فرد نیز چیزی نیست که به ضمیر ناخودآگاه مرتبط نباشد.

نتیجه گیری:

در کنار همه آثار مثبت شبکه های اجتماعی مجازی، تصور برخی از پیامدهای منفی آنها و چالش هایی که ایجاد نموده اند، امری بدیهی است. آنچه مسلّم است اینکه به جای برخورد سلبی با این پدیده نوین، بررسی و ریشه یابی مشکلات و پیامدهای منفی ناشی از آن و در پیش گرفتن راه های اصلاحی، قطعاً نتایج بهتری را در بر خواهد داشت. در پایان، چند پیشنهاد کلی جهت مصون ماندن کاربران شبکه های اجتماعی از آسیب های احتمالی و بهره برداری از آثار مثبت این شبکه ها ارائه می گردد:

۱. ایجاد و راه اندازی شبکه های اجتماعی سالم و مفید برای مبارزه با شبکه های اجتماعی مخرب؛

۲. آموزش و فرهنگ سازی؛

۳. نظارت کارشناسانه و مستمر بر فضای جوامع مجازی و برنامه ریزی برای آینده.

گرد آورنده:غزل هنرور

▫️راهکارهایی برای کم‌کردن میزان وابستگی به فضای مجازی▫️

 

یکی از بزرگترین معضلات فضای مجازی، وابستگی شدید و اعتیاد افراد به آن است. پیشتر تست اعتیاد به فضای مجازی را در وب‌سایت قرار دادیم که از طریق آن، افراد به میزان وابستگی خود به فضای مجازی اطلاع پیدا می‌کردند؛ حال در این مقاله راهکارهایی برای کم کردن میزان استفاده از فضای مجازی را ارائه می‌کنیم.

1- ایجاد برنامه‌ریزی در استفاده از اینترنت برای خود و فرزندان

2- خرید اینترنت حجمی (عدم خرید اینترنت نامحدود به ایجاد برنامه‌ریزی صحیح در استفاده از اینترنت کمک می‌کند.)

3- عدم ثبت نام در شبکه‌های اجتماعی و پیام رسان بدون کاربرد (شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسانی که کاربردی ندارند فقط وقت را هدر می‌دهند.)

4- عدم استفاده از اینترنت همراه (شما می‌توانید فقط برای منزل و محل کار خود اینترنت تهیه کنید و از خرید اینترنت همراه برای کم‌کردن وابستگی به آن پرهیز کنید.)

5- عدم نصب و استفاده از بازی‌هایی که مدل آنها به شکلی طراحی شده است که پایان ندارند. (مثل بازی کلش‌آف‌کلنز، ساکر‌استارز و ...)

6- بجای پیام‌دادن به سایرین، با آنها تلفنی تماس بگیرید.

7- برای خود سرگرمی‌های خارج از اینترنت تعریف کنید. (ورزش، گردش و ...)

 

 

▫️فرهنگ‌سازی با فضای مجازی▫️

 

فضای مجازی، بویژه شبکه‌های اجتماعی نشان داده‌اند که بستر و زمینه‌ی لازم را برای ایجاد کمپین‌هایی در جهت ایجاد فرهنگ و فرهنگ‌سازی (فرهنگ‌های صحیح و غلط) به شکل مستقیم و غیرمستقیم را دارا هستند.

بارها و بارها شاهد آن بوده‌ایم که فرهنگ‌های درست و غلط، از طریق اینترنت بویژه شبکه‌های اجتماعی به جامعه تزریق می‌شوند؛ با مشاهده چنین بستری، این مسئله در ذهن شکل می‌گیرد که می‌توان با مطالعه‌ی صحیح و بررسی‌های لازم و مناسب، گام‌های بسیار موثری را در جهت ایجاد فرهنگ‌های مناسب و نیز مقابله با فرهنگ‌های نادرست و غلط برداشت.

 

 

▫️هدر رفتن زمان در فضای مجازی▫️

 

از زمان به عنوان یک سرمایه‌ی با اهمیت و بسیار باارزش یاد شده است؛ بطوری که خداوند در قرآن و در سوره‌ی مبارکه‌ی عصر، به آن قسم می‌خورد. همچنین امام علی (ع) در این‌باره می‌فرمایند: همانا وقت‌های تو پاره‌های عمر توست، پس نباید وقتت را تمام کنی مگر در چیزی که نجات تو در آن باشد.

با توجه به این فرموده از امام علی (ع) ما درمی‌یابیم که نباید زمان خود را بیهوده هدر دهیم و صرف مسائل بیهوده کنیم. از جمله عوامل بسیار موثر در هدر رفتن زمان، استفاده‌ی بیش از اندازه از اینترنت و فضای مجازی می‌باشد.

متأسفانه آمارها نشان می‌دهد که استفاده از شبکه‌های اجتماعی و پیام رسان روز به روز در حال گسترش است. همچنین این آمار درحال رشد نشان می‌دهد که افراد عمدتاً برای سرگرمی و گذراندن وقت از این ابزارها استفاده می‌کنند.

قطعاً سرگرمی سالم برای افراد منع نشده است اما افراط در استفاده از سرگرمی‌هایی نظیر فضای مجازی واژه‌ی سرگرمی مخرب را جایگزین سرگرمی سالم می‌کنند.

بنابراین باید با برنامه‌ریزی مناسب از این ابزارها استفاده‌ی مفید و موثر کرد و برای سایر فعالیت‌های پرارزش زندگی نیز زمان گذاشت.

 

 

▫️لزوم سواد فضای مجازی طلاب و روحانیون▫️

 

فراگیری فضای مجازی روز به روز در حال گسترش است و در راستای آن روز به روز به تعداد افرادی که با چالش‌ها و تهدیدهای آن درگیر می‌شوند افزوده می‌شود.

از آنجا که مقام معظم رهبری از ناآشنایی برخی مبلغان دینی و مسئولان با ابزارهای جدید رایانه‌ای و اهمیت مسئله فضای مجازی ابراز تأسف کردند و پیش از آن نیز ایشان اهمیت فضای مجازی را به اندازه اهمیت انقلاب اسلامی دانستند، طلاب و روحانیون به عنوان مبلغان اصلی دین باید به نوبه‌ی خود، با شناختی مناسب از فضای مجازی، جامعه را با فرصت‌ها و تهدیدهای این فضا آشنا کرده و با روشنگری مناسب و نیز امر به معروف و نهی از منکر اثرگذاری لازم را در این مسیر داشته باشند.

 

▫️جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در فضای مجازی▫️

 

فریضه‌های امر به معروف و نهی از منکر جایگاه بسیار ویژه‌ای را در دین مبین اسلام دارند؛ بطوریکه از واجبات دین بشمار می‌روند و احادیث و روایات بسیار زیادی به این دو فریضه پرداخته‌اند.

رسول گرامی اسلام می‌فرمایند: هر كس امر به معروف و نهى از منكر نمايد، جانشين خدا در زمين و جانشين رسول اوست.

همچنین حضرت علی (ع) پس از ضربت خوردن در وصیتی به امام حسن (ع) و امام حسین (ع) می‌فرمایند: امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد زيرا در اين صورت افراد نادرست برشما مسلط مى‌گردند آنگاه دعا مى‌كنيد و دعايتان مستجاب نمى‌شود.

امر به معروف و نهی از منکر شیوه‌های مختلفی دارد و از راههای مختلفی می‌توان آن را بجا آورد. یکی از بسترهای بسیار مناسب امر به معروف و نهی از منکر، فضای مجازیست و از آن می‌توان به عنوان ابزاری قدرتمند در جهت امر به معروف و نهی از منکر بصورت کلی استفاده کرد و از این بستر و پتانسیل‌های بالای آن، در انتقال مطالب و مفاهیم این چارچوب استفاده کرد.

 

▫️مسئولیت اجتماعی در فضای مجازی▫️

 

مسئولیت اجتماعی نیازمند هر جامعه‌ایست. هر فرد باید درمورد جامعه‌ی خویش احساس مسئولیت کند و نباید نسبت به آن بی‌تفاوت باشد. در جامعه‌ای که مسئولیت اجتماعی وجود نداشته باشد و یا کمرنگ باشد چالش‌های بسیاری آن جامعه را فرا خواهد گرفت.

انجام مسئولیت اجتماعی در فضای مجازی راه‌های مختلفی دارد. بطور مثال امر به معروف و نهی از منکر نقش بسیار مهمی را در انجام مسئولیت اجتماعی ما دارند که پیش‌تر در باره‌ی جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در فضای مجازی مقاله‌ای را ارائه کردیم.

همچنین یکی دیگر از مواردی که قبلا معرفی شد همکاری خود افراد در پاکسازی فضای مجازی بود که این مسئله نیز در انجام مسئولیت اجتماعی نقش بسیار موثری را داراست.

از دیگر اقداماتی که در راستای مسئولیت اجتماعی در فضای مجازی می‌توان انجام داد آموزش سواد فضای مجازی به افراد جامعه است. جامعه‌ای که سواد رسانه‌ای بالایی داشته باشد در برابر تهدیدات رسانه واکسینه می‌شود. یادگیری و انتقال سواد رسانه‌ای از مهم‌ترین بخش‌های مسئولیت اجتماعی در فضای مجازی به شمار می‌رود.

ما باید همیشه به این مسئله توجه کنیم که مخاطرات جامعه حتی اگر مستقیماً تهدیدی برای ما محسوب نشوند اما غیرمستقیم و حتی پس از مدتی مستقیماً می‌توانند برای ما به تهدیدات جدی تبدیل شوند. بنابراین نتیجه می‌گیریم که یکی از مهم ترین و شاید مهم ترین اقدام در کم‌کردن مخاطرات در هر جامعه، بالارفتن مسئولیت اجتماعی افراد آن جامعه است.

نرم افزاری مفید

▫️معرفی نرم‌افزار کنترل فرزندان Family Cyber Alert▫️

 

یکی از دغدغه‌های خانواده‌ها، نحوه‌ی کنترل فرزندان در استفاده از رایانه و فضای مجازی می‌باشد.

در این مطلب قصد داریم نرم‌افزاری را به شما معرفی کنیم که از طریق آن می‌توانید رفتار فرزندان را در استفاده از رایانه و فضای مجازی بررسی کنید.

این نرم افزار Family Cyber Alert نام دارد.

قابلیت‌های کلیدی نرم افزار:

– ضبط emailها

– ضبط گفتگوهای اینترنتی (Chat)

– ضبط وب‌سایت های بازدیدشده

– ضبط برنامه‌های اجرا شده

– ضبط کلید‌های استفاده شده بر روی صفحه‌کلید

– عکس‌برداری از صفحه‌نمایش

– درج تاریخ و زمان کارهای انجام شده

– فرستادن Emailهای خودکار

– بستن و جلوگیری از گفتگوهای اینترنتی (Chat)

– جلوگیری از اجرای برنامه‌ها، بازی‌ها و فایل‌های تعیین شده

– ذخیره‌سازی فایل‌های ضبط شده به صورت مخفی و دور از دسترس دیگران

– استفاده‌ی آسان

و …

تست

▫️تست اعتیاد به فضای مجازی▫️

 

یکی از مهم‌ترین معضلات فضای مجازی که امروزه بسیاری از افراد با آن درگیر هستند، اعتیاد و وابستگی به آن می‌باشد.

 

شاید برای شما جالب باشد که بدانید به اینترنت اعتیاد دارید یا خیر؟

 

برای انجام تست اعتیاد به اینترنت (IAT) به ۲۰ سوال داده شده مطابق زیر پاسخ دهید و به هر پاسخ امتیاز دهید و سپس در پایان امتیازات را جمع کنید و نتیجه را در پایان سوالات بررسی کنید.

 

• اتفاق نیفتاده است. (۰ امتیاز)

• خیلی کم (۱ امتیاز)

• کم (۲ امتیاز)

• متوسط (۳ امتیاز)

• زیاد (۴ امتیاز)

• خیلی زیاد (۵ امتیاز)

 

1- چقدر پیش آمده است که متوجه شده‌اید بیشتر از آن چه که قصد داشته‌اید، آنلاین مانده‌اید؟

2- چقدر پیش آمده است که کارهای خانه را برای این که وقت بیشتری را صرف فعالیت‌های آنلاین نمایید، نادیده بگیرید؟

3- چقدر پیش آمده است که شور و هیجان اینترنت را به در کنار همسرتان بودن ترجیح دهید؟

4- چه میزان با دیگر کاربران اینترنت و شبکه‌های اجتماعی ارتباط برقرار کرده و تشکیل رابطه‌ی دوستی داده‌اید؟

5- چه میزان دیگران در مورد مدت زمانی که شما صرف فعالیت‌های اینترنت می‌کنید از شما ناراضی هستند؟

6- چه میزان امور تحصیلی شما به علت زمانی که صرف اینترنت می‌کنید، آسیب دیده است؟

7- چقدر پیش آمده است قبل از اینکه کارهای ضروری را که باید انجام دهید، ایمیل خود را چک کرده‌اید؟

8- چه میزان عملکرد شغلی و بهره‌وری شما در محل کار، به علت استفاده از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی آسیب دیده است؟

9- چقدر پیش آمده است که میزان استفاده خود از اینترت را از دیگر افراد پنهان و یا از آن دفاع کنید؟

10- چقدر پیش آمده است که از افکار نگران کننده در مورد زندگی، با استفاده از افکار آرامش بخش از طریق اینترنت جلوگیری می‌کنید؟

11- تا چه حد می‌توانید خودتان را پیش‌بینی کنید که با چه فاصله‌ی زمانی مجدداً به سراغ اینترنت خواهید رفت؟

12- چه میزان می‌ترسید که زندگی بدون اینترنت، خسته کننده، بدون نشاط و پوچ باشد؟

13- چقدر پیش آمده است به رفتار کسی که هنگام کار با اینترنت با شما شوخی می‌کند، عکس‌العمل نشان دهید؟

14- به علت استفاده‌ی شبانه از اینترنت، چقدر کمبود خواب دارید؟

15- زمانی که در اینترنت هستید، چقدر احساس سرگرمی و مشغول بودن دارید و به بازگشتن به آن چقدر فکر می‌کنید؟

16- چقدر جمله‌ی «فقط چند دقیقه‌ی دیگر» را با هنگامی که در اینترنت هستید با خودتان تکرار می‌کنید؟

17- چقدر تلاش می‌کنید که زمان‌های استفاده از اینترنت را کاهش دهید؟

18- چقدر سعی می‌کنید که مدت زمان استفاده از اینترنت را کمتر نشان دهید؟

19- چقدر ترجیح می‌دهید که وقت خود را صرف فعالیت‌های اینترنتی نمایید تا اینکه با دوستان خود بیرون بروید؟

20- اوقاتی که در اینترنت نیستید چقدر احساس افسردگی و عصبی بودن دارید و با برگشت به اینترنت این احساس از بین می‌رود؟

 

به تمام سوالات پاسخ دهید و امتیازات را با هم جمع کنید تا امتیاز نهایی شما محاسبه شود. هر قدر امتیاز بیشتر باشد به این معنی است که اعتیاد به اینترنت و ایجاد مشکلات حاصل از آن بالاتر است.

 

دسته‌بندی ارائه شده در این تست بر مبنای امتیازها به شرح زیر است:

 

1- بین ۰ تا ۳۰ امتیاز: اعتیادی ندارید.

2- بین ۳۱ تا ۴۹ امتیاز: خفیف

شما یک کاربر معتدل هستید. ممکن است شما در بعضی مواقع استفاده زیاد از اینترنت داشته باشید، اما شما بر استفاده‌ی خود کنترل دارید.

3- بین ۵۰ تا ۷۹ امتیاز: متوسط

شما در حال تجربه‌ی مشکلات گاه و بیگاه و مکرر به دلیل استفاده از اینترنت هستید. شما باید اثر کامل این مشکلات را بر جنبه‌های مختلف زندگیات بررسی کنید.

4- بین ۸۰ تا ۱۰۰ امتیاز: شدید

استفاده از اینترنت در این دسته‌بندی باعث ایجاد مشکلات قابل توجهی در زندگی شما می‌شود. شما باید تأثیر اینترنت در زندگی خود را ارزیابی کنید و به مشکلات ناشی از استفاده از اینترنت رسیدگی کنید.

دانش اموزان و فضای مجازی

- دانش‌آموزان بیش از دیگران در معرض آسیب‌های ناشی از کاربرد نادرست اینترنت قرار دارند. تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده زیاد از اینترنت با پیوند ضعیف اجتماعی مرتبط است و دانش‌آموزانی که بیشتر وقت خود را صرف وب‌گردی‌های اینترنتی می‌کنند پیوند کمتری با خانواده و گروه هم سالان خود دارند و تاثیر پذیری بیشتری نیز از این فضا دارند.

- این روزها با توجه به استقبال گسترده کاربران اینترنتی خصوصاً قشر جوان و نوجوان از شبکه های اجتماعی مجازی، بررسی مسائل مربوط به این شبکه ها جهت اتخاذ تصمیمات صحیح و برنامه ریزی دقیق توسط مسئولان فرهنگی و اجتماعی و نیز والدین، ضروری است.

- از جمله مشکلاتی که ممکن است برای دانش‌آموزان در صورت استفاده نادرست از اینترنت و فضای مجازی به عنوان آینده سازان جامعه پیش بیاید، افت تحصیلی و کاهش عملکرد آموزشی آنان است.

- دانشجویان و دانش‌آموزان در ایام امتحانات با توجه به وابستگی و گرایش زیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی، مدت زیادی را در این شبکه‌ها می‌گذرانند که این امر تاثیرات نامطلوبی بر وضعیت آموزشی آنها داشته و باعث افزایش افت تحصیلی و پایین آمدن کیفیت آموزشی و امتحانات آنها شده است.

-  افت تحصیلی در 70 درصد دانش‌آموزانی که از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند، به وضوح مشاهده می‌شود.

-اعتیاد برخی نوجوانان و جوانان به شبکه‌های اجتماعی به حدی زیاد شده است که حتی در کلاس درس و زمان تدریس معلم و استاد در شبکه‌های اجتماعی به سر می‌برند.

اینترنت در ایران

 هیچ پدیده دیگری در طول سال های اخیر به اندازه اینترنت در ایران رشد نداشته است.

 افزایش تصاعدی ضریب نفوذ اینترنت در ایران و در كنار آن افزایش تعداد سایت ها، وبلاگ ها و پایگاه های اطلاع رسانی روی این شبكه جهانی، نیازمند بررسی های جامعه شناسی از منظر آسیب های فردی و اجتماعی است.

به راستی چرا با وجود تنها ۶‎/۷ میلیون كاربر ایرانی اینترنت، ایرانی ها رتبه سوم وبلاگ های جهان را كسب كرده اند؟

چرا شبكه های دوست یابی به سرعت در میان جوانان ایرانی محبوب شده و ایرانی ها رتبه سوم را در این شبكه ها كسب كردند؟

كاربران ایرانی به دنبال چه چیزی در اینترنت هستند؟ تأثیرات و پیامدهای سیاسی، امنیتی، اجتماعی و فرهنگی اینترنت در ایران چیست؟سرویس های اینترنت:

اینترنت چندین سرویس اساسی در اختیار مردم قرار داده است كه عبارتند از: پست الكترونیكی، چت، وب، وبلاگ، یوزنت، فروم و تلنت، اما هر روزه سرویس های جدیدی ابداع می شود كه مشخصات بخش هایی از هر یك از سرویس های فوق را دارند.

 درواقع سرویس های جدید از تركیب خصوصیات سرویس های بنیادی اینترنت به وجود می آیند. 

سرویسی مانند Orkut، مخلوطی از وب، چت، پست الكترونیك و فروم است، Podcasting یا رادیوبلاگ اینترنتی ویژگی های مشترك رادیو و وبلاگ را در فضای اینترنت داراست. 

وبلاگ ها خود به شاخه هایی همچون Soundblog، Photoblog، وبلاگ گروهی و Textblog تقسیم می شوند. 

چت انواع تصویری، گرافیكی، صوتی و متنی دارد.با این وجود مفاهیمی همچون آموزش الكترونیكی، بانكداری الكترونیكی، تجارت الكترونیكی، كسب و كار الكترونیكی، روزنامه نگاری الكترونیكی، روابط عمومی الكترونیكی، دولت الكترونیكی، خدمات الكترونیكی، دانشگاه های مجازی، تبلیغات الكترونیكی، نظرسنجی اینترنتی، رأی گیری و انتخابات الكترونیكی، محصولاتی مبتنی بر اینترنت و فناوری اطلاعات هستند كه از تركیبی از سرویس های هفت گانه اینترنت برای انجام مأموریت های خود استفاده می كنند.

انقلاب دیجیتالی، تحولات بنیادینی را در زندگی اجتماعی و اقتصادی به وجود آورده است، آن هم با سرعتی نزدیك به سرعت نور. ۳۸ سال برای رادیو و ۱۳ سال برای تلویزیون طول كشید تا این رسانه ها در دسترس ۵۰ میلیون نفر قرار گیرند، اما همین تعداد از انسان ها طی فقط ۴ سال، اینترنت را به خدمت گرفتند.

 اینترنت امروزه بیش از هر وسیله ارتباطی دیگری كه بشر اختراع كرده است، متقاضی دارد.نگاهی به همین آمار، خود گویای بسیاری از مسائل است؛ با این حال می توان برخی از چالش های مختلف اینترنت در ایران را این چنین دسته بندی كرد:

۱) ابعاد امنیتی - اطلاعاتی 

الف) تجمعات و اجتماعات اینترنت این ویژگی را داراست كه می تواند به عاملی برای یكپارچگی گروه ها و برگزاری میتینگ های سیاسی تبدیل شود.

ب) جاسوسی اینترنتی در سال ۱۳۸۲ وزیر اطلاعات به طور رسمی از دستگیری دوجاسوس اینترنتی در ایران خبر داده بود. دسترسی آسان به سایت های جاسوسی آمریكا و اسرائیل و كشورهای دیگر، امكان ارسال و دریافت ایمیل به هر نقطه از دنیا و غیرقابل كنترل بودن داده های مبادله شده در ایران، ضریب انجام جاسوسی از طریق اینترنت را بالا برده است.

ج) انتقال اطلاعات امروزه با دسترسی به اینترنت امكان انتقال و انتشار هرگونه اطلاعات طبقه بندی شده بر روی اینترنت و یا با استفاده از آن فراهم شده است.

د) جایگزینی رسانه ای اینترنت در مقابل رسانه های رسمی كه Main Stream Media نام دارند به عنوان Alternative Media یا رسانه جایگزین مطرح است. در واقع با وجود اینترنت انحصار سیستم رسانه ای كشور از دست رسانه های سنتی خارج شده و خلأ موجود در رسانه های رسمی را این رسانه های جایگزین پر می كنند.

ر) كاهش اقتدار سیستم امنیتی و اطلاعاتی به دلیل امكان نشر بدون واهمه و فارغ از امكان شناسایی سیستم امنیتی و اطلاعاتی، اقتدار سنتی خود را در كنترل افكار عمومی و یا اشراف اطلاعاتی معمول از دست داده است. اصل نخست در سیستم های امنیتی و اطلاعاتی، پنهان كاری و محرمانگی است و اصل اول در اینترنت انتشار اطلاعات است.

ز) مكانیسم های جدید شایعه سازی بسیاری از سایت های خبری و غیرخبری با انتشار شایعات و خبرهای جعلی بر افكار عمومی تأثیر می گذارند، وبلاگ ها هم امكان دیگری در این راستا هستند.

ح) آموزش های مخرب از جمله تروریسم، مواد مخدر و گروه های ضاله اغلب در هر زمینه ای كه تصورش را بكنید سایت اینترنتی به زبان فارسی درست شده است و افراد به راحتی امكان آشنایی با هر فرقه و هر فعالیت منفی را كه بخواهند، دارند.

۲)ابعاد اجتماعی

الف) ارتباطات نامتعارف میان قشر جوان اینترنت به دلیل تسهیل ایجاد روابط دوستانه و عاشقانه با سرعت نور، در زمینه های غیراخلاقی بسیار مورد توجه است. اغلب، گسترش روابط غیر اخلاقی مجازی در عرصه اینترنت، در جهت روابط غیر اخلاقی واقعی صورت می گیرد. واضح است كه شبكه اینترنت مجال مناسبی برای رشد و توسعه انواع مختلف رفتارهای غیر اخلاقی است.این پدیده یك فضای مجازی برای فعالیت های غیر اخلاقی می آفریند. اینترنت همچنین موجب سهولت خیانت در روابط زناشویی و روابط نامشروع می شود. اگر اصول اخلاقی را نادیده بگیریم، خواهیم گفت كه اینترنت چیز خوبی است كه ما را قادر می سازد به آسانی به دنبال اعمال غیر اخلاقی، قماربازی، خرید و فروش و بورس بازی برویم، بدون این كه مجبور باشیم با انسان های مختلف تعامل و برخورد رو در رو داشته باشیم. روابط غیراخلاقی برخط، به طور معمول برخط باقی نمی ماند و در بسیاری موارد به روابط فیزیكی می انجامد. البته جذابیت این مسأله به هیچ وجه قابل انكار نیست. به نظر معقولانه می رسد كه برای قابلیت تغییر رفتاری اینترنت، چند متغیر تحریك برانگیز مهیج و نگهدارنده را برشمرد. این متغیرها عبارتند از: روابط نزدیك غیر اخلاقی، فقدان كنترل و بازدارندگی، فقدان مسئولیت پذیری، فقدان محدودیت زمانی و احساس تحت كنترل نبودن.ب) جرایم رایانه ای و اینترنتی شاید هك شدن سایت بانك ملی ایران و شبكه شتاب یكی از نخستین نشانه های ورود ایران به جامعه اطلاعاتی بوده باشد، با این حال گسترده بودن تعداد سایت های آموزش هك و بالا بردن تعداد هكرها و آمار بالای سایت های هك شده حكایت از رسوخ این پدیده به جامعه دارد. گسترش شبكه های مجازی تجارت الكترونیك و آنچه به نام گلد كوئیست و پنتاگون و چند نام دیگر شناخته شده است، آسیب پذیری ساختار ایران در این زمینه را نشان می دهد.

ج) گسست میان نسلی اینترنت شكاف میان نسل ها را عیان تر كرده است. اكنون نه تنها شكاف میان نسل اول و دوم بلكه شكاف میان نسل دوم و سوم نیز هویدا شده است و هیچ یك زبان دیگری را نمی فهمند

د) انحرافهای اخلاقی و فردی كار با اینترنت امكان و ضریب انحراف اخلاقی جوانان را بالا برده است. انزواگرایی و بزرگ پنداری دو نمونه از پیامدهای منفی در این زمینه هست

 

 

ابعاد سیاسی:

 

الف) ایجاد گروه های سیاسی مجازی از طریق اینترنت گروه های سیاسی خاصی به وجود می آیند كه فقط بر روی این شبكه وجود دارند.

 

ب) اختلال در روند كنترل جریان اطلاع رسانی رسانه ها و نشریات الكترونیكی فارسی بدون كسب اجازه از حاكمیت منتشر شده و روند اطلاع رسانی رسمی را مختل می كنند.

 

ج) انتقال مستقیم اندیشه ها و دیدگاه های جریان های معاند به داخل اگر تا دیروز برای انتقال افكار و دیدگاه های معاندان نظام به داخل فقط نشریات مكتوب وجود داشت امروزه از طریق اینترنت شامل سایت ها، گروه های خبری، خبرنامه های الكترونیك و پالتاك ها و فروم ها امكان انتقال مستقیم اندیشه های معاندان به داخل وجود دارد.